Sexualidad imaymana kay
Sexualidad imaymana kayqa runakunapa sexualidadninta imaymana rikch'aqpi hap'iy, rikuchiy hinaspa kawsaymi. Kayqa kikin kaykuna, kikin kay rikuchiykuna hinaspa sexual munay ñankuna llapanta hap'in.
LGBTIQ+ siglakuna imata nin?
Lesbiana
Gay
Bisexual
Transexual
Intersexual
Queer
Más (+) señaqa huk señal munay ñankunata, kikin kaykunata icha kikin kay rikuchiykunata rikuchin ñawpaq categoriakunawan mana identifikakuq runakunapaq.
Wakin chanin hamut'aykuna
Ñaupaq willakuykuna hinaspa chicaqkuna
¿Qhari pura, warmi pura munanakuymanta icha tikrasqa runakunamanta rimaychu masiyachiy kanman?
Unaymanta heterosexualidadqa llaqta qhawariypi "kikinmanta" hinaspa chaskisqa hina qhawasqa karqan, chaymi wakin aswan allin kaykunata paqarichin. Ichaqa sexualidadqa achka llaqta categoriakunata hap'in; huk sexual munay ñankunapas derechokunamanta mana hark'asqa kanan.
¿Qhari pura, warmi pura munanakuy unquychu?
Manan. 30 watamanta aswan ñawpaqmantapacha OMS nisqa homosexualidadta yuyay unquykuna listanmanta hurqurqan. Homosexualidadqa huk allin sexual munay ñanmi; runakunaqa piman munayta sientisqankuta mana akllankuchu, manataq terapiakunawan, hampiywan icha yuyachiywan tikrachikunchu.
¿Iskaynin qhari-warmi munakuy wata pachallachu?
Bisexual hina identificakuq runakuna warmi kikin kayniyuq utaq qhari kikin kayniyuq runakunaman munayta sientiyta atinku. Bisexual runakunata pisichayqa bifobia nisqa, asipayay, pisichay icha insultokuna hina rikukunman.
¿Qhari pura, warmi pura munanakuy kikillanmanta jamuqchu?
Sexualidad imaymana kaymanta rimayqa adolescente hinaspa jovenkunapa qhali wiñayninta yanapan; LGBTIQ+ runakunamanta manchakuy, mana hawka kay hinaspa estigmakunata pisiyachin, mana discriminacionniyuq mana riesgoyuq chiqakunata paqarichinanpaq.
¿Lliw LGBTI runakunachu VIH/SIDA unquywanchu?
VIH/SIDAqa mana chiqanmanta sexual munay ñanwan utaq kikin kaywan tinkusqachu; aswanqa mana amachakuyniyuq sexual ruwaykunawan, qhelli agujakunata kuska apaykachaywan, icha mamamanta wawaman wachakuy utaq ñuñuchiy pachapi apakun.
¿LGBTI+ runakuna wawakunapaq sasachakuychu?
Sexual munay ñanqa runapa ukunpi kaq rakinmi; manan huk runakunawan tinkuspa "hap'ichikunchu". Muyuriq runakunapa sexual munay ñanninpas mana chayta tikrachinchu.
¿Punku kichariychu?
“Punku kichariy” nisqanqa, manam lliw runakunahina qhari-warmi kayllapichu otaq nacesqanchikmantapacha unanchasqa kayllapichu kawsasqanchikta (iskayninwan yuquy, warmipura kuyay, qharipura kuyay, chakachisqa) lliwpaman riqsichiy munasqanchikmantam riman. Chay riqsichiyqa sapa kutim sasa hamutana kanman; chayraykum ancha allin yanapakuq aylluchakunawan (aylluykiwan, riqsisqaykikunawan) tinkisqa kayniyki, pipas kawsayniykimanta otaq munakuyniykimanta pitapas willayta munaspayki.
Ichaqa chiqaptapunichu 'closetmanta lloqsiy' munakun?
Achka kutipim 'closetmanta lluqsiyqa' sarunchasqa kayman, huk millay ruraykunaman ima churasqa kayta munan. Yuyarisun, rikuchikuyqa manam huk kutillachu, kawsaypa imaymana ñanninkunapim uqukurin (ayllupi, yachaywasipi, llamkaypi ima). Chayraykum, kikiykimanta tarikusqaykita icha munaynillaykita rikuchiy munasqaykiqa sapa runap sapallan tantianallanmi; sapa runataqmi akllan pipaqchus chay taqwiriyta mastarinqa.
LATINUAMERIKAPI LGBTIQ+ DERECHOKUNA TIYAPUSQANMANTA LLAQTA-TAQWIRI MAPA
LGBTIQ+ derechokunanta qawanapaq huk llaqtata mapapi akllay
Kaypi tapukuykunaykita saqiy