Sasachay unanchakunata kaqllapi riqsiyta yachakuy

¡Sasachay unanchakunaman makilla kay, qampaqmi kan!

Palta
fondo
fondo

¿Imaqunmi khuyaq tinki kay?

Khuyaq tinki kayqa runakunapura sunqumanta tinkiyninmi, khuyapayay, wakpa kawsayninta hamutay panpachay pampachaq kay, atinisqa kay ima yuyaykunapi sayarisqa. Paqarisqanchikmanta pacha, uywaqninchikkunawan —mamanwan, taytawan utaq pi qhawariqninchikwanpas— tinkikunata sayachiyta qallarinchik, amparasqa, khuyasqa ima kawsayta munanchik runakaypi kawsayta allintapuni maskananchikpaq.

Mitawanqa wiñanchikmi, hinaspan musuq runakunawan tinkuyta qallarinchik: amigokunawan, wayllukusqanchikkunawan, yananchikkunawan ima. Kay tinkuykunaqa khuyaq tinkimanmi tukupunman, yupaychaywan, atinisqa kaywan hinaspa allin rimanakuywan sayachisqa kaqtinqa.

Pipas manaraq ukhu tinkiyta sayachichkaspa allin riqsiyqa, iskaynin runakuna chay tinkiypi allin tarikuspa kawsanankupaqmi yanapan.

Munaywan tinkuykuna

Allin masichakuyqa kikiykiwan chaynallataq huk runawanpas hawka, thak tarikunaykiman apasunkim. Qasi kawsaypi, yupaychanakuypi, hukpa kayninpi churakuypi chaynallataq rimanakuypi ima sayarisqam kachkan. Kayjina masichakuypiqa, iskayninkum uyarisqa, chaninchasqa sientenkuku, chaynallataq kikinku kankuman mana pinqachisqa utaq ñit'isqa kayta manchakuspa. Allin masichakuyqa wiñanaykipaqmi kallpanchasunki, mana pimanpas watasunkichu nitaq ima valeq kasqaykimantapas iskayrayachisunkichu.

❌ Manam kikillanchu. Ima munanakuy masichakuypas kanmanmi mayqan runawanpas sunquymanta t'inkisqa kanki chaywan: aswan allin amikuykiwan, wawqiykiwan/panaykiwan, yachachiqniykiwan utaq uywaykiwanpas.

❌ Manam obligatoriochu kanchu wayllunakuy, munapayay utaq yuquy munay chalkasqa kaynin. Aswanqa, wankurisqa munanakuy masichakuyqa chay sunquymanta kaqtam hap'in, ichaqa munanakuyta, munapayayta chaynallataq aswan ukhumanta kawsay qunakuy munaytapas hap'illantaqmi.

👁 Rikch'ariy, manam llapan wankurisqa munanakuy masichakuykunachu qallariyninmantapacha sunquymanta munanakuy kanku, ichaqa konfiansapi chaynallataq munanakuypi sayarichisqa kanankum.

🙌 Iskayninkum yupaychanakuyta, rimanakuyta chaynallataq hukpa kayninpi churakuyta qunakunku, ichaqa kawsayninchikpiqa sapankam hukjina kaqta hunt'anku.

Chaykunamanta

Chaykunamanta, munakuy ima?

Allin tapukuy! Munakuyqa achka rikch'aqpi sientikuy hinaspa kawsakuy atin.

Mana huklla definicionchu kan, ichaqa riqsiyta yanapaq wakin señalkuna kan:

Wakin kutipiqa ancha chanin runaman ukhu munakuyhina sientikun: tayta-mamaykikuna, aswan allin masiyki utaq parejayki.

Wakin kutipiqa kallpayuq hinaspa pasionalmi, chay runawan sapa kuti qayllapi kay munaywan.

Huk kutipiqa aswan hawka, hap'ipakuy, yupaychay hinaspa sunquwan tinkuypi sayaqmi.

Cuidado, uyariy hinaspa sapa punchaw yanapakuypi uchuy gestokunawanpas rikuchikun. Imaynata kawsanki chaymanta mana qhawaspa, chiqaq munakuyqa iskaynin runakuna cuidakuyta munasqankumanta rimaymi. Munakuyqa mana manipulanchu, manataq pisiyachisunkichu. Yapaymi, manan qichuychu.

Allin unanchakuna

Allin señal

Kichasqa sunquwan hinaspa khuyapayaywan uyarisunki. Manam huchachasunkichu, hamutasunkim hinaspa qamwan kuska allichayta maskan.

Allin señal

Sutita hinaspa chiqaqllata emosyonninkunata willasunki. Mana kirispa imayna tarikusqanta willasunki, qampas chayllatataq rurayta atinki.

Allin señal

Allin rimanakuytam ruran. Imapas chuya kananpaq riman mana pitapas kirispa. Manam pipas atipayta maskanchu, aswanqa iskayninkum hamutanakuyta munanku.

Allin señal

Allin kawsayniykitam qhawarin. Qampaq hinaspa imayna tarikusqaykipaqmi llakikun/qhawarikun.

Allin señal

Saywakunaykita yupaychan. Manaraq imatapas ruwachkaspa ari ninaykitapunim maskan, manataqmi haykaqpas mana munasqaykita ruranaykipaq tanqasunkichu.

Allin señal

Iskayninku khuyaq responsabilidadniyuq kanku. Rurasqankuna qampi imayna tupasqanpim yuyayman.

Manchana unanchakuna

Peligro señal

Mawka waylluna masinkunamanta ancha millayta riman
Astawan yachay

Peligro señal

Imapas sasachakuy kaqtinqa qamtapunim huchachasunki
Astawan yachay

Peligro señal

Mana huchanta riqsikuyta munanchu nitaq pampachaykuway niyta atinchu
Astawan yachay

Peligro señal

Saywakuna churakusqaykiqa phiñachinmi
Astawan yachay

Peligro señal

Sapa kutim qamllapaq pacha kapun
Astawan yachay

Peligro señal

Rurayninkuna rurayta utaq runakuna watukuyta harkasunki
Astawan yachay

Kay sananchakunaqa manam akllakuyllachu, munasqanchikman hinalla qawanapaqchu; aswanqa kikin sapillanmi mayqan masichakuypas allin kawsaypi chaynallataq hawka puririnampaq.
foco

Mana llapan runakunaqa munakuy tinkuykuna munankuchu icha necesitankuchu. Munakuy hinaspa tinkunakuy formasqa munakuy tinkuymanta hinaspa sexomanta hawapi kanpas. Astawan yachanaykipaq sexualidad imaymana kay seccionniykuta qhawariy.

Tinkuyniykipi maltrato, kamachiy, manchakuy utaq violencia kaptinqa, manan munakuychu. Abusuyuqmi. Yanapata maskhay hinaspa qanmanta cuidakuy. Mana riesgoyuq kayniyki aswan ñawpaqmi.

Yanapayta munaspaqa kay yupaykunata apaykachay:

Linea 100-man waqyay, Chat 100wan rimanakuy utaq aswan qaylla Centro de Emergencia Mujer nisqaman riy

Astawan tapukuykunayki kachkanchu?

Kaypi tapukuykunaykita saqiy