Yuquy kawsayta qallariymanta utaq apaymanta rimaqtinchikqa, kay kawsay amachasqa, kusichikuq chaynallataq iskaynintin yupaychanakuypi sayarisqa kaynin chiqanchaymi kikin sapillanqa. Kaypim huk patachakunata saqiykiku tukuy ima kuskachasqa chaynallataq qhalikaylla puririnanta qispichinaykipaq:
Ñawpaq kaq thaskiyqa yuquy kawsayniyuq kay munasqayki yachaymi. Ama pitapas urquspalla ruraychu, amataq yanayki saqinasuyki manchakuymantachu utaq “pachamuñam” nisqaraykuchu. Sapallan chaninchasqa imaraykuchus ruranaykiqa, qam kikiyki munasqaykiraykullam.
Tapukuy kikiykiman:
✅ ¿Wakichisqachu sentikuni kay thaskita quypaq?
✅¿ Kikiypa tanteayniychu utaq huk runapa tanqasqanchu sentikuni?
✅ ¿Hawka chaynallataq konfiansayuq kitipichu kachkani?
✅ ¿Kay pachapaq manaraq wawa paqarinanpak chaynallataq amachakuna ñankuna makypichu kachkan?
Yuyariy: Manam kay ruranapaqqa huk watallachu utaq haykaqpachallachu kachkan. Aswan allinqa tanteayniykiwan allin sentikunaykimi.
Yuquy kawsayqa manam kurkupura rurayllachu, aswanqa rimanakuy chaynallataq konfiansa ruraymi. Imatapas manaraq ruraspa, suyakusqaykichikmanta, iskayrayayniykichikmanta chaynallataq saywakunaykichikmanta rimaychik.
Kallpanchanasuykipaq rimaykuna:
💬 “Kaymanta qamwan rimariyta munani hukaq thaskiyta manaraq quchkaspa.”
💬 ¿“Kay ruraymi hawkata sentichiwan, qamri imaynataq sentikunki?”
💬 “Ima pacha ima ruraypas mana gustawaqtinqa, ¿mana ima sasachakuyniyuq rimapayaykimanchu?”
💬 “Kay wawa mana paqarinanpaq amachana ñanta hapiyta munayman”
💬 “Kayhinamanta ITS unquykunamanta amachakuyta munayman”
Masiykiwan yuquy kawsaymanta rimayta mana atispaykiqa utaq kay ruraykunawan mana hawka sentikuspaykiqa, hawka kay, yaqapaschá manaraq pachanchu kachkan. Pacensiayuq kay chaynallataq hawkalla kawsayniyki ukhupi amachasqa kayniykim aswan valeq kaqqa kachkan.
Munaymanta rurayqa suti chaynallataq kusisqa arí niymi. Manam pipas “mana nisqallanchu”, munaymanta rurayqa SUTI ARÍ nisqam kanan mana ima ñitiyniyuq.
❌ Chin kayqa MANAM arí niychu.
❌ “Mmm mana yachanichu” utaq “yaqapaschá” nisqaqa MANAM arí niychu.
❌ Ñawpaqta rurasqan utaq ima pasasqanpas MANAM sapa kutilla munananpaqchu.
Munaymanta ruraypa unanchayninkuna:
✅ “Arí, ruraytam munani chaynallataq hawka sentikuni.”
🚨 “Mana hawkachu sentikuni”, “manchakunim”, “ama hina kaspa, sayachisun” → CHAYPACHALLA SAYAY
Munaymanta rurayqa huk rimanakuymi, ima pachallapas quyta utaq qichuyta atinki (arí, “ruray qallarisqa kaqtinpas”). Yuyayniykita tikraspaykiqa, mana manchakuspa rimariyta atinki.
Aswan allin yachachiy: Ama manchakuychu tapukuyta chaynallataq munaymanta ruray mañakuyta "rurachkaqtiykichikpas"🤭. Tapukuyqa manam kusi kawsayta utaq samayta tipinqachu, aswanqa contranpi! Llapan ruraytam aswan kusichikuq chaynallataq amachasqa iskayniykichikpaq ruranman. munaymanta rurayqa suti, kusisqa chaynallataq qasilla kananchikmi. Manam iskayrayaypaq kiti kanchu. Mana kullu "arí" kaqtinqa, huk MANAM.
Kusikuy chaynallataq amachasqa kayqa kuska purin. mana wiqsayakunapaq chaynallataq amachakuna ñankuna hapiyqa qunakusqa ruraymi, mana huk runallapaqchu. Yuyarisun!
Hamutanapaq ñankuna:
🩺 Qhari utaq warmi kunduń (Condón) → ITS unquykunamanta chaynallataq wiqsayakuy kaymanta amachan.
💊 Mana wiqsayakunapaq ñankuna (hampi mullu, inyecciyun, implante, huqkunapas) → wiqsayakunatam harkan, ichaqa MANAM ITS unquykunamantachu amachan.
🧫 ITS examenkuna → Musuq runawan manaraq yuquyniyuq kachkaspa, examenkuna rurachikuyqa yupaychanakuy chaynallataq qunakuspa qhawarikuy rikuchiymi.
Rimay qallarinapaq yuyaychaykuna:
💬 “Manaraq rurachkaspa, ¿amachakuna ñankunatachu hapisun?”
💬 “Kuska preservativokuna rantiq riysunman.”
💬 “Allin amachasqa kachkasqanchikta yachaytam munani.”
Achka kutipim yachachiwarqanchik yuquy = ukhuman haykuchiy nispa, ichaqa achka ñankunam kachkan yuquy kawsay kawsanapaq chaynallataq ukhu masichakuymanta kusikunapaq.
💡 Muchaykuna, llampu makiwan llapchaykuna, ñawpaq pukllaykuna, iskaynintin qary qay warmi kay pukllachinakuy 🙈 ¡kaykunapas kusikuypa rakinmi!
💡 Ima ruraypas mana gustasuqtiykiqa utaq mana hawka sentikuqtiykiqa, mana manchakuspa rimariy. Huk ñanta akllawaqchik utaq yuquy kawsayta sayachiwaqchik. Manam huk ñanllachu kachkan kusikunapaq chaynallataq yananchikwan tinkisqa kawsanapaq. 😚
Yuquyniyuq kasqayki qhipaman, tapukuy kikiykiman imayna tarikusqaykita. Huk runawanpas rimarillawaqmi, imayna sentikusqaykichikta chaynallataq chay pachapi ima munasqaykichiktapas qunakuspa.
Kay tapukuykuna patachaqa yanapasunkimanmi imayna sentikusqaykita maskarinaykipaq, chaynallataq yanaykiwan kay ruray qhipaman tapurinaykipaq:
✅ Allillanchu sentikuni kikiywan?
✅ Imaynalla kachkanki? Imaynataq sentikunki?
✅ Imatapas munachkankichu kay pachapi (uqllanakuy, yaku, mikuna, rimariy, hukkunapas)?
✅ Kusikurqanichu kay pachaman?
Kawsay mana allin kaqtinqa utaq mana hawka sentikuqtiykiqa, ama chinlla kaychu. Konfiansayuq runawan rimariy utaq yachaq hanpikamayuq yanapayta maskay. Allin kawsayniykim aswan allin kaqqa.
Aswan allin yachachiy: Tinkuy qhipaman, ama qunqaychu masiykitawan hispaykuna kitiman riyta chaynallataq ukhu maqchikuyta. Allin ukhu maqchikuy apayqa amachasqa kawsaypa rakinmi!
💜 Yuyariy, huk yachay chaynallataq amachasqa yuquy kawsayqa kayhinam kanan:
✔ Munaymanta rurasqa → Suti chaynallataq kusisqa “arí” niy.
✔ Amachasqa → Amachakuna ñankunawan chaynallataq qunakuspa qhawarikuywan.
✔ Yupaychayniyuq → Mana ñitiyniyuq nitaq huchachayniyuq rimanakuy.
✔ Kusichikuq → Mana manchakuyniyuq, mana utqayllayuq, mana sasachakuyniyuq.
¡Yuyariy!
Kaykunamanta ima mana kaqtinqa, manam amachasqa nitaq sanikalla tinkuychu.
Qam kikiykim tanteanki imaynata, haykaqtaq chaynallataq piwanmi. Aswan allinqa qampaq huk allin kawsay kayninmi.
Kaypi tapukuykunaykita saqiy