Condón nisqa
Condón nisqa, preservativo nisqawan riqsisqapas, harkana ñanmanta mana wiqsayakunapaq hampimi. Huk huchuy chaynallataq llañu wayaqa utukuyniyuqmi, qhari kayta qhataspa yuquy pacha yuma yakuta pallan, wawa yuraq warmi kayman mana haykunanpaq, chaynapichá runap runtunchakunanman mana chayanqa. Yuma yakuwan runtunchakuna mana tinkuyta atiqtinqa, wiqsayakuyqa manam rikurimuyta atinchu.

Condónqa sapallan wawa mana paqarinanpak ñanmi, wiqsayakuy kaymanta chaynallataq Yuquymanta Tikrakuq Unquykunamanta (ITS) kuska pacha amachaq. Chayraykum, huk wawa mana paqarinanpaq ñanta hapichkaspaykipas, kunduńta kuska hapiyqa allin yuyaychaymi ITS unquykuna tikrakunamanta amachakunaykipaq.
Kay qillqapi tariunki:
- Allin ruray
- Purichina ñan
- Maypi rantina
- Beneficiokuna
- Qhipa unquykuna
- Sapa kutilla tapukuykuna
Allin ruray
Ima pacha yuquyniyuq kaspayki sapa kutilla allintapuni hap’iqtiykiqa, kunduńqa 98 tanteo allin ruraqmi wiqsayakuymanta amachanaykipaq. Ichaqa, pipas mana perfectoqa kanchu, chaymi chiqaq kaqpiqa kunduńqa 87 tanteo allin ruraqlla. Kayqa niyta munan: 100 runakunamanta 13 runakuna hinalla wawa mana paqarinanpak kunduńllata hapiqkuna, ñawpaq watapi wiqsayuq qhipaqakuq.
Condón aswan allintapuni ruranampaq aswan allin ñanqa, warmi kay, simipi chaynallataq sikipi yuquyniyuq kaspayki sapa kutilla allin hapiymi. Kayqa niyta munan: yuquy qallarisqaykimanta tukunaykikama putasqallapuni saqeymi. Ima qara puralla wari kay-yuma tinkinakuy manaraq kaqtin, kunduńta qhari kay hawanpi allintapuni tiskuchiyta chiqanchay.
Purichina ñan
- 1. Condónkuna unay pacha takyaq kaspapas, sapa kutim wayaqanpi utaq cajanpi tukukuna punchawta qhawarinayki. Kunduńkunata amachasqalla kichay mana kirinaykipaq (ama kiruykikunata nitaq tijerata hapiychu).
- 2. Condońqa allin kaq puririyman tiskunampaq wakichisqa kachkasqanta chiqanchay: patanqa hawa pampaman qhawarisqam kanan, huk huchuy chuku hinam rikchakunan chaynallataq facil-llata tiskukunan. Kunduńta pantayta tikrasqalla churakuspaykiqa, ama tikrapaspa musuqmanta hapiychu. Huk musuq kaqta kichay.
- 3. Kundónpa umachanta llapchiy chaynallataq qhari kayniykipaq umampi churay. Umachanpi huk chhikanta kitita saqiy yuma yaku chayman puqtukunampaq.
- 4. Kundónta qhari kayniykipaq sunquntakama tiskuchiy sikinkama chayanankama.
- 5. Chaylla, yuquyniyuq kaypaq wakichisqama kanki!
- 6. Yuma yaku lloqsirqachisqayki qhipaman (tukunaman chayaspayki), kunduńpa patanta hapiy chaynallataqqhari kayniykita masiykipa kurkunmanta hurquy. Kayta ruray manaraq qhari kayniyki wañuchkaqtin, kunduń mana waylayaspa yuma yaku hawanman mana lloqsimunanpaq.
- 7. Amachasqalla kunduńta hurq'ukuy, masiykipa warmi kayninman yuma yaku pantayta mana hichakunanpaq. Huchuy kitita wataykuy chaynallataq kunduńta qupaman wischuy.
- 8.Condónkunaqa manam yapamanta hapinapaqchu. Ima laya yuquyniyuq kaspaykipas sapa kutilla musuq kunduńta hap’iy.
Condónkuna hapinapaq huk yuyaychaykuna:
Condónkunaqa chiri, chaki kitipi waqaychay, kiriq lluchu kaqkunamanta karupi chaynallataq intip kanchayninmanta ayqichispa. Ama unay pachaqta qullqi wayaqaykipi, awtumuwilniykipi utaq ispana kitipi waqaychaychu, chiri-ruphay chaynallataq humidad waqllichinmanmi.
Ama iskay kunduńta kuska hapiychu. Kunduńqa sapallan hapinapaq rurasqam kachkan, chaymantapas iskayta kuska hapispaqa manam aswan amachasqachu kanki. Sapallan huk kunduńta allintapuni hapiy, chaywanmi munasqayki amachayta tarinki.
Ima pacha yuquyniyuq kaspayki utaq musuqmanta qhari kayniyki sayariqtin musuq kunduńta munasqaykirayku, achka kunduńkunata makiyki patampi hapiyqa allin yuyaychaymi. Kawsay manaraq rupharichkaptin kunduńkunata kayllapi waqaychay, mana kawsay pitispa utqaylla hapinaykipaq.
Látex kunduńkunawanqa ama ima wiratapas hapiychu, hala vaselina, wira hampi, wawa wira, mantikilla utaq yanuna wirakunatapas. Wiraqa látextam waqllichin chaynallataq pitisqatam ruranman.
Yachapakuyqa yachaqmanmi tukuchisunki, chaymi allin yuyaychay kunduń churakuy yachapakuy manaraq yuquy kawsaypi hapichkaspa. Qhari kayniykipi, plátanopi, pepinopi utaq llañu putillapi kunduń churakuyta yachapakuwaqmi, ima qhari kayman rikchakoq kaqpas allinmi kanqa! Manaraq yuquyniyuq kaspa kunduń churakuypi yachaqman tukuyqa, aswan facil-llatam ruranqa chiqap pachapi allintapuni hapinaykipaq.
Maypi rantina
Condónmanta aswan allin kaqkunamanta hukninqa mehasi llapan kitikunapi qhatusqankumi. Chiqap kaqpiqa ancha aypanalla chaynallataq facil-lla tariymi.Condónkunataqa farmaciakunapi, privado klinikakunapi, hampina wasikunapi, hatun qhatuwasikunapi, qhatuwakunapi, internetllanta (en línea) chaynallataq masiywan masiylla ranti quq makinakunapipas (máquinas expendedoras) tariwaqmi. Manam hanpikamayuq qillqanta (receta médica) munankichu nitaq wata pitiykuna kanchu: mayqin runapas kunduńkunata rantiyta atinmi. Qhari kunduń putukuna kimsanmanta cajahinakunapa chaninqa S/.4 nisqamanta S/.10 nisqakama tikrakun marcanta chaynallataq layanta qhawarispa. Qullqiyki mana kaqtinqa, llapa suyuntinpi kachkaq qhalikay wasikunaman gratislla chayana kachkan. Ministerio de Salud (MINSA) nisqaqa chunka tawayuq wawa mana paqarinanpak ñankunatam gratislla runakunaman qun.
Wakin runakunapaqqa qhatuwasiman utaq postaman kunduń mañakuq haykuyqa mana hawkachu sientenku, ichaqa qhallikayniykim huk chhikanta pinqakuy sientiymanta aswan allin kaqqa. Chaymantapas, kunduńkunata mañakuyqa manam pinqaypaqchu kanan, chayqa responsable kasqaykitam rikuchin chaynallataq kikiykita chaynallataq yuquy masiykitapas amachakusqaykitam. Manapuni ima ñanpapas qhatuwasiman utaq postaman kunduń mañakuq haykuyta munaqtikiqa, konfiansayuq runamasiykita mañarikuy yanapasunaykipaq.
Beneficiokuna
Condónqa Yuquymanta Tikrakuq Unquykunata (ITS) harkanapaq allin ruraqmi.
Kunduńkunaqa sapallan wawa mana paqarinanpak ñanmi, VIH, clamidia chaynallataq gonorrea unquykunata yupaspa, yuquymanta tikrakuq unquykuna (ITS) tikrakunamanta amachakuyta yanapaq. wiqsayakuy ayqichinapaq huk wawa mana paqarinanpak ñanta hapichkaspaykipas, ITS unquykunamanta amachakunaykipaq yuquyniyuq kaspayki sapa kutilla kunduńkunata hapiyqa allin yuyaychaymi.
Condónkunaqa manam chaninchu chaynallataq ancha aypanallam.
Kunduńkunaqa achka qhatuwasikunapi, qhalikay wasikunapi chaynallataq internetllanta (en línea) ancha facil-lla tariymi. Rantinaykipaqqa manam hanpikamayuq qillqanta (receta médica) nitaq sutinchay panqaykitapas (DNI) munankichu, chaymantapas pisilla chaninniyuq utaq gratisllam. Huk patachaqa huchuylla, pacalla waqaychanalla chaynallataq maypipas apanallam.
Condónqa kusichikuq kanmanmi.
Achka laya, chiku chaynallataq llañu-qharpa kunduńkunam kachkan, iskaynintin runapaq kusikuy sintiy yapariq. Chaynallataq, yanayki kunduń churasusqaykiqa yuquy manaraq qallarispa ñawpaq pukllaykunapaq sinchi kusichikuq rakin kanmanmi. Condónqa yuma yaku lloqsimuynintapas (tukunaman chayayta) unayachinmanmi, chaynapim yuquy kawsayqa aswan unayta takyan.
Condónqa kusikuypi chaynallataq yuquy masiykipi umayki churanaykipaq saqasunki, wiqsayakuymanta utaq ITS unquykunamanta mana llakikuspa. Aswan amachasqa yuquy kawsayqa aswan allinmi, llaki kawsay pachaykita mana waqllichinanpaq.
Condónqa huk mana wiqsayakuna ñankuna aswan allintapuni ruranampaqmi yanapan.
Wawa mana paqarinanpak ñankunaniykipa patachanman kunduń yapayqa aswan hatun amachaytam wiqsayakuymanta qusunki. Manam mayqin ñanpas 100 tanteo allin ruraqchu, chaymi yanapawaq hina kunduń hapiyniyqa, huk ñanniykiwan pantayta ruraptiki utaq pantarparisqanpi wiqsayakuy ayqichinaykipaq yanapasunki. ITS unquykunamantapas amachakunaykipaq kunduń hapiyqa yuyaychasqam kachkan.
Condónqa manam ima yanqa qhipa unquyniyuqchu.
Aswan achka runakunam mana ima sasachakuyniyuq kunduńta hapiyta atinku, mana ima yanqa ruraykunayuq kasqanrayku. Ancha pisi kutikunallapim látex kunduńqa kiri sintiyta paqarichinman kay materialman allirgiya kaq runakunapaq utaq sinchi llampu qarayuqkunapaq. Allirgiyayuq kaspaykiqa, kunduń qhatukusqan llapa kitikunapim mana látexyuq kunduńkunata tariyta atinki.
Qhipa unquykuna
Sapa kutilla yuquyniyuq kaspaykim kunduńta hapinayki.
Condón allin ruraq kanampaqqa, sapa kutim musuq kaqta hapinayki yuquyniyuq kaspayki. Ima qara puralla raki-yuma tinkinakuy manaraq kaqtin kunduńta churakunaykim chaynallataq yuquy kawsay tukunaykikama putasqallatapuni saqenayki. Pisi kutillapi kunduńta hapiptikiqa utaq chaupi yuquy kawsaypi churakuptikiqa, manam allintachu ruranqa.
Condónman yachakuyqa huk chhikanta tiempotam hapinma.
Yaqapaschá uyarirqanki kunduńqa yuquy pacha pisi sintiyta (pisi kusikuy sentichisusqaykita) utaq kunduń churakunapaq sayayqa kawsay pachaykita waqllichisqanta. Amachasqa kayqa ancha allinmi, ichaqa kusikuypas allillantaqmi. Allin willakuyqa: achka ñankunam kachkan kunduńta kusichikuq chaynallataq sexi ruranapaq.
- Yachapakuyqa yachaqmanmi tukuchisunki. Aswan hawka chaynallataq amachasqa sentikuptiki kunduń hap'ispaqa, aswan facil-llatam churakunki rupha kawsay chaupipi.
- Achka laya kunduńkunam kachkan, chaymi llapa runa tariyta atin allin sentichiqta chaynallataq allintapuni tupaqta. Chiqap kaqpiqa, wakin kunduńkunaqa yuquy kawsay aswan kusichikuq kanampaq rurasqam kachkan: kachkanmi qharpa-llañu (textura), miski simi (sabores) chaynallataq especiales lluspichikunayuq (lubricantes) kusikuyta yapariq.
- Kunduńta yuquy manaraq qallarispa ñawpaq pukllaykunaman yapayqa aswan munay chaynallataq rawrachikuq rurayman tukupuyta atinmi.
Allergiyakuna
Ancha pisi kutikunallapim látex kunduńqa rawray sintiyta paqarichinman kay materialman allirgiya kaq runakunapaq utaq sinchi llampu qarayuqkunapaq. Wakin kutipiqa, wakin kunduńkunapa lluskachinan hampinmi rawray sintiyta paqarichinman. Allirgiyayuq kaspaykiqa, kunduń qhatukusqan mehasi llapa kitikunapim mana látexyuq kunduńkunata tariyta atinki.
Kay willakuy yanapasunkichu?
Qhawariyniyki ancha chaninniyuqmi, allinchakuyta yanapawanku.
Kay huk metodokunata qhawariy
AOE Sasa pacha simiwan anticonceptivo
AOE Sasa pacha simiwan anticonceptivo nisqaqa aswan riqsisqam "qhipan p'unchaw ...
Kay qillqata ñawiriy
Mitu método
Métodopa resumenin Fertilidad qhawariy nisqapas sutichakunmi, hinaspa ovulaciónta qhawaspa, fértil p’unchawniykikunata qatipaspa ...
Kay qillqata ñawiriy
Vasectomía nisqa
Vasectomía nisqaqa huk wiñaypaq chaynallataq mana yapa cutichiy atikuy método anticonceptivom, kayqa huk ...
Kay qillqata ñawiriy